මාර්ග අතුරුදන් වූ රාත්‍රිය

​සත්‍ය කතාවක්

​අපේ ලොකු පුතා, ලොක්කා, සැමවිටම සුවිශේෂී චරිතයකි. කුඩා කල සිටම ඔහු ඉගෙනීමට මෙන්ම බාහිර කටයුතුවලටද එකසේ දක්ෂ විය. ඔහුගේ මවට අවශ්‍ය වූයේ ඔහු ඇය මෙන් වෛද්‍යවරයකු වනු දැකීමට වුවත්, දෛවය සතු වූයේ වෙනස්ම සැලසුමකි. අද ඔහු සුදුසුකම් ලත් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකි; නමුත් සායනික කටයුතුවලට ඔහු උනන්දු නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු සිය ජීවිතයට අලුත් මාවත් එක් කර ගත්තේය. කීර්තිමත් “චෙව්නිං” (Chevening) ශිෂ්‍යත්වය දිනාගත් ඔහු, ලන්ඩන් ආර්ථික විද්‍යා පාසලේ (LSE) පශ්චාත් උපාධියක් සඳහා බ්‍රිතාන්‍යය බලා පිටත්ව ගියේය. ඔහුගේ බිරිඳ නිම්නාද දන්ත වෛද්‍ය කථිකාචාර්යවරියක ලෙස බ්‍රිස්ටල් විශ්වවිද්‍යාලයේ පුහුණුවකට වරම් ලැබුවාය. ඔවුන්ගේ ගමන නොපෙනෙන බලවේගයකින් මෙහෙයවන්නාක් මෙන් මට දැනුණි.

​නොවැම්බර් මස අවසන් වීමට පෙර පිළිමතලාවේ ඔවුන් පදිංචිව සිටි කුලී නිවස භාර දිය යුතුව තිබුණි. නැතහොත් අත්තිකාරම් මුදලින් මසක කුලිය කැපෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය පේරාදෙණියේ නව නිල නිවසට ප්‍රවාහනය කිරීමට සිටි එකම නිරෝගී පුද්ගලයා මමයි. ලොක්කා මට කිසිවිටෙක අණ කරන්නේ නැත; ඔහු සැමවිටම ඉල්ලීමක් කරන්නේ ඉතා ආචාරශීලීවය. මගේ දෑතින්ම එය ඉටු කරදී ඔහුගේ මුදල් ඉතිරි කර දීමට මා තීරණය කළේ ඒ ගුණය නිසාමය.

​එහෙත් මගේ හිතේ එක් පුංචි දුකක් තිබුණි. අපේ පුංචි මිනිබිරිය, අසේලි, නිවසේ බිත්තියක ලස්සන පැස්ටල් සිතුවමක් ඇඳ තිබුණාය. මගේ දරුවන් කුඩා කල ඇඳි මෙවැනි සිතුවම් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මම මොණරාගල සහ රදාවන නිල නිවාසවල සුරැකිව තබා ගත්තෙමි. නමුත් ලොව කිසිවක් සදාකාලික නැත. ඇගේ ඒ සුන්දර සිතුවම මකා දැමීමට සිදුවන බව දැන දැනම මම සුදු හුණු බාල්දියක් මිලදී ගත්තෙමි. වැඩ කටයුතු සඳහා නියම කරගත් දිනය නොවැම්බර් 27 වැනිදා විය.

​නමුත් කාලගුණය අපට එරෙහි විය. නොකඩවා ඇද හැලෙන වර්ෂාව, සුළි සුළං අනතුරු ඇඟවීම් මැද ගමන කල් දමන ලෙස බොහෝ දෙනා උපදෙස් දුන්හ. නමුත් කාලය මට සතුරෙකු විය—බදු ප්‍රශ්න, වන්දනා ගමන් සහ විවිධ කල් ඉකුත්වීම් මා වට කරගෙන තිබුණි. ගමනට පෙර දින රාත්‍රියේ මට නින්ද ගියේ නැත. බොහෝ කල්පනා කිරීමෙන් පසු මම යාමට තීරණය කළෙමි.

​අලුයම කුඩයක් සහ ජංගම දුරකථනයක් පමණක් රැගෙන මම සහ රාසු නිවසින් පිටත් වූවෙමු. පිළිමතලාවට යන තෙක්ම මහා වැස්ස අප පසුපස ලුහුබැඳ ආවේය. වැස්ස නොතකා අපි පොත්පත්, සෙල්ලම් බඩු, ඇඳුම් සහ ගෘහ භාණ්ඩ සියල්ල අසුරා අවසන් කළෙමු. අපට දැඩි බඩගින්නක් දැනුණද නගරයම අඩපණව තිබුණි. විදුලිය නැත, කඩසාප්පු වසා දමා ඇත. ගංගා පිටාර ගොස් මාර්ග අවහිර වී නායයෑම්ද සිදුවෙමින් පැවතුණි.

​කෑම සොයා පේරාදෙණිය දෙසට පයින්ම ගිය මට කුඩා කඩයකින් බත් පාර්සල් දෙකක් සහ වතුර බෝතලයක් සොයාගත හැකි විය. මාර්ග අවහිර වී, දුරකථන සංඥා පවා බිඳ වැටී තිබියදී මම නිහඬව “ඉතිපිසෝ ගාථාව” මෙනෙහි කළෙමි. හදිසියේම ලොරි රථ රියදුරා මා අමතා මාව බේරා ගත්තේය. සමහර විටෙක උපකාරය පැමිණෙන්නේ ඇදහිල්ල පරීක්ෂාවට ලක්වන ඒ නිවැරදිම මොහොතේදීය.

​සවස වන විට කූඩැල්ලන්, තෙතබරිත ඇඳුම් සහ අන්ධකාරය මැද අපි බඩු ප්‍රවාහනය කර අවසන් කළෙමු. හැමතැනම මාර්ග අවහිර වී තිබුණි. අවසානයේ අපට මහනුවරින් පිටවීමට තිබූ එකම මග වූ කුරුණෑගල අධිවේගී මාර්ගය හරහා යන බසයකට ගොඩ වීමට හැකි විය. එදින රාත්‍රියේ ගලගෙදර ප්‍රදේශයේදී මහා ගසක් කඩා වැටීමෙන් මාර්ගය වැසී ගියේය. කිසිදු තොරතුරක් නැතිව, ගමනක් නැතිව, වැස්ස සහ සුළඟ දෛවය සමඟ තර්ක කරන හඬට සවන් දෙමින් අපි මුළු රාත්‍රියම බසය තුළ ගත කළෙමු.

​එදින රාත්‍රියේ මුත්‍රා කිරීම සඳහා බසයෙන් බැස යන අතරතුර රාසුගේ ජංගම දුරකථනය ජලයට වැටී අතුරුදන් විය. ඔහු තිගැස්සී හඬන්නට විය. ඔහු එයට කොතරම් ඇලුම් කළේදැයි මා දැන සිටියත්, දුක් නොවන ලෙස මම ඔහුට පැවසුවෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම ජීවිතය එදින රාත්‍රියේ අපට මීට වඩා විශාල පාඩම් කියා දෙන්නට සූදානම්ව සිටියේය.

​පසුදා උදෑසන උදාවූයේ කුරුලු නාදයකින් තොරවය—ඇසුණේ කපුටන්ගේ හඬ පමණි. මුළු මාර්ගයම මඩ, ගල් සහ කැඩී වැටුණු ගස්වලින් වැසී තිබුණි. නිවාස ඉරිතලා ගොස් තිබුණි. කාලය නතර වී ඇති සෙයක් දැනුණි. පාරේ පයින් ගිය විදේශිකයන් සිය බිය, අත්දැකීම් මෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ කරුණාව ගැන අප සමඟ කතා කළහ. ට්‍රැක්ටරයක් මගින් ඔවුන්ට ප්‍රවාහනය සලසා දීමට මම උදව් කළෙමි. පසුව රුපියල් 3000ක් ගෙවා ත්‍රිරෝද රථයකින් අපි මහනුවර දෙසට ආවෙමු.

​තෙතබරිතව සහ විඩාවට පත්ව සිටි අපට ඇඳුම් සොයා ගැනීමට මුස්ලිම් ජාතික වෙළඳ මහතෙකු තම කඩය විවෘත කර දුන්නේය. ඔහු මුදල් ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ, “අල්ලාහ් දෙවියන් මට පිනක් කර ගැනීමට දුන් අවස්ථාවක්” බව පවසමිනි. එහෙත් මම නිහඬවම ඔහුගේ පොත් අතර මුදල් සඟවා තබා ආවෙමි. ඔහුගේ ඒ කාරුණිකත්වය මගේ හදවතේ සදා නොමැකෙනු ඇත.

​අස්ගිරි විහාරයේදී හිමිවරුන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය අපව උණුසුම් කොත්තමල්ලි කෝප්පයකින් පිළිගත්තේය. විපතට පත් බොහෝ දෙනෙක් එහි සිටියද, අප වෙනුවෙන් නිස්කලංක කාමරයක් වෙන් කිරීමට ඔවුහු කටයුතු කළහ. විදුලිය නොමැති වුවත් තේ, ආහාර, ජලය සහ අනෙකුත් අවශ්‍යතා නොඅඩුව ලැබුණි. මා රැගෙන ආ ඉටිපන්දම් දැල්වූ විට, ඒ කුඩා ආලෝකය ශාලාවේ අඳුර පමණක් නොව බොහෝ දෙනෙකුගේ හදවත්වල තිබූ බියද දුරු කළේය. පසුව දළදා මාලිගාවෙන් ලැබුණු රාත්‍රී ආහාර පාර්සල් සැමටම ප්‍රමාණවත් විය.

​එහි සිටියදී මාතලේ තරුණ හිමි නමකගෙන් ලැබුණු පවර් බෑන්ක් එකක් නිසා මගේ දුරකථනය පණ ගැන්වුණි. නිවසේ සිටි මගේ “ආපදා කළමනාකරණ කමිටුව” (බිරිඳ සහ මෙවන්) ඉතා සැලසුම් සහගතව අප ගැන සොයා බලමින් අවශ්‍ය සම්බන්ධීකරණයන් සිදු කරමින් අපට ධෛර්යය දුන්හ. මට උදව් කළ තරුණ හිමියන්ගේ පියා මගේ පැරණි පාසල් මිතුරෙකු බව දැනගැනීම තවත් ආශ්චර්යයකි. ඒ සමඟම, මෙල්බර්න්හි සිටින මගේ පුතාද ඒ මොහොතේ මගේ ගිණුමට මුදල් එවමින් මට ශක්තියක් විය. යසසිගේ දෙමාපියන් අපට අස්ගිරියේ නවාතැන් පහසුකම් සලසා දීමට මහත් වෙහෙසක් ගෙන තිබුණේ මා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් වීමටත් පෙරය.

​දින දෙකකට පසු විදුලිය ලැබුණි. එතෙක් විහාරස්ථානය අපට රැකවරණය සහ උණුසුම් වචන ලබා දුන්නේය. මිනිසුන්ගේ මුහුණු ආලෝකවත් විය. අප එතැනින් පිටත්ව එන විට එහි සිටි පිරිස් මට “ආලෝක සර්” යැයි සුහදව අමතනු ලැබුවේ මා දැල්වූ ඉටිපන්දම් සිහි කරමිනි.

​දහවල් වන විට අපි ආරක්ෂිතව නිවසට පැමිණියෙමු.

​ජීවිතය ගලා යන්නේ වැස්ස සහ සෙවණ, අහිමි වීම් සහ කරුණාව අතරය. අපි සිතුවම් මකා දමමු, දුරකථන නැති කර ගනිමු, බස් රථවල නිදා ගනිමු—නමුත් ඒ හරහා නොමියෙන මතකයන්, ඇදහිල්ල සහ අමතක නොවන මිනිස් උණුසුම ලබා ගනිමු.

​අපි ජීවත් වෙමු, වෙහෙසෙමු, සිහින දකිමු,

සැම අයෙකුටම ඇත තමන්ගේම වූ පුංචි අරමුණු…

සමහර විටෙක අපි සිනාසෙමු, තවත් විටෙක හඬන්නෙමු,

ගෙවී යන්නේ ඒ අයුරින්මයි අපේ ජීවිතයේ දවස්…