ශ්රී ලංකාවේ මැතිවරණ ක්රමය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම: ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියෙකුගේ දැක්ම
ශ්රී ලංකාවට නව මැතිවරණ ක්රමයක් හඳුන්වා දීම සඳහා දැන් මාවත විවෘත වී ඇත. ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියෙකු මෙන්ම වෘත්තිකයෙකු ලෙස මා සතු දැනුම හා අත්දැකීම් පදනම් කර ගනිමින්, සමාජයීය කතිකාවතක් සඳහා මගේ අදහස් මෙලෙස ඉදිරිපත් කරමි.
නිදහසින් පසු මෙරට බලයට පත් වූ දකුණේ මෙන්ම වමේ දේශපාලන පක්ෂ විවිධ වූ හොඳ සහ නරක දේ සිදු කර ඇත. එහෙත්, අනෙකුත් ආසියාතික රටවල් සමඟ සැසඳීමේදී ශ්රී ලංකාව තවමත් සිටින්නේ පසුපසිනි. සමාජයීය, දේශපාලනික, සංස්කෘතික මෙන්ම ආර්ථික සාධක රැසක් මෙම පසුබෑමට බලපා ඇත.
1971 න් පසු ශ්රී ලාංකේය ශබ්ද කෝෂයට “ත්රස්තවාදය” යන වචනය එක් විය. 1971 සහ 1989 ජවිපෙ කැරලි මෙන්ම දීර්ඝ කාලීන දෙමළ ඊළාම් යුද්ධය ද අපගේ ආර්ථිකයට සහ දේශපාලන සංස්කෘතියට දැඩි ලෙස හානි කළේය. මීට අමතරව, බොහෝ ඡන්දදායකයින් මැතිවරණ වලදී බුද්ධිමත් තීරණ වෙනුවට හැඟීම්බර තීරණ ගැනීම හේතුවෙන් නිදහසින් පසු අසාර්ථක පාලකයින් බිහි විය.
මෙම ගැටලු මඟහරවා ගැනීම සඳහා මැතිවරණ ක්රමය වෙනස් කිරීම සහ ව්යවස්ථා සංශෝධන කිහිපයක් හඳුන්වා දීම අත්යවශ්ය වේ.
1. විධායක ජනාධිපති ක්රමය
විධායක ජනාධිපති ක්රමය ශ්රී ලංකාවට සුදුසු ක්රමයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, එමඟින් අධිකරණයට සහ ඉහළ රාජ්ය නිලධාරීන් පත් කිරීමට සිදුවන බලපෑම් රටට විශාල හානියක් කර ඇත. එබැවින් විධායක ජනාධිපති ක්රමය හැකි ඉක්මනින් අහෝසි කළ යුතුය. ඒ වෙනුවට, නාමික ජනාධිපතිවරයෙකු සහ පාර්ලිමේන්තුවට වගකියන විධායක අගමැතිවරයෙකු සහ කැබිනට් මණ්ඩලයක් සහිත ක්රමයක් හඳුන්වා දිය යුතුය.
2. පාර්ලිමේන්තු සහ පළාත් සභා මැතිවරණ
දැනට පවතින සමානුපාතික නියෝජන ක්රමය පැරණි කේවල ක්රමයට වඩා යහපත් වුවද, පක්ෂ නායකයින් සහ ඉහළ නිලධාරීන් තමන්ගේ වාසිය සඳහා අපේක්ෂකයින් තෝරා ගැනීම පාලනය කරයි.
මගේ යෝජිත නව ඡන්ද ක්රමය:
- ඡන්දදායකයා පළමුව තමා කැමති දේශපාලන පක්ෂය තෝරා ගනී.
- පසුව එම පක්ෂය තුළම අපේක්ෂකයින් දෙදෙනෙකු දක්වා මනාපය පළ කළ හැකිය.
- මීට අමතරව, තමා තෝරාගත් පක්ෂයෙන් බැහැරව, දිස්ත්රික් ලැයිස්තුවේ ඕනෑම පක්ෂයක සිටින එක් අපේක්ෂකයෙකු සඳහා “පුද්ගලික මනාපයක්” (Personal Vote) පළ කිරීමට ඡන්දදායකයාට අවස්ථාව දිය යුතුය.
ඡන්ද ගණන් කිරීමේදී පක්ෂ මනාප සහ මෙම පුද්ගලික මනාප යන දෙකම සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ. මෙමඟින් පක්ෂ සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය දක්ෂ සහ ජනප්රිය පුද්ගලයින් තෝරා ගැනීමට හැකි වේ. මෙය මැතිවරණ ප්රචණ්ඩත්වය ද අවම කරනු ඇත.
3. පාර්ලිමේන්තුවට සහ පළාත් සභාවට එකම මැතිවරණයක්
නිතර නිතර මැතිවරණ පැවැත්වීමට තරම් ආර්ථික ශක්තියක් අප රටට නැත. එසේම එකම පවුල්වල සාමාජිකයින් මෙම ආයතන දෙකෙහිම බලය අල්ලාගෙන සිටීම ද දැකිය හැකිය.
යෝජනාව: පාර්ලිමේන්තුව සහ පළාත් සභාව යන දෙකටම සාමාජිකයින් තේරීම සඳහා එක් මැතිවරණයක් පැවැත්වීම.
උදාහරණය (මොණරාගල දිස්ත්රික්කය):
මොණරාගලින් පාර්ලිමේන්තුවට 5 ක් සහ පළාත් සභාවට 10 ක් තෝරාගත යුතු යැයි සිතමු. වැඩිම මනාප ලබන පළමු පස් දෙනා පාර්ලිමේන්තුවටත්, ඉතිරි ලැයිස්තුවෙන් ඊළඟ 10 දෙනා පළාත් සභාවටත් සමානුපාතිකව තෝරාගත හැකිය. මෙමඟින් වියදම අඩු වන අතර දේශපාලන පවුල් පාලනය ද සීමා වේ.
4. පළාත් පාලන ආයතන (ප්රාදේශීය සභා සහ නගර සභා)
අතීතයේ ගම්සභා ක්රමය දේශපාලන පක්ෂවලින් තොරව ගෞරවාන්විතව ක්රියාත්මක විය. නමුත් 1970 න් පසු දේශපාලන අධිකාරිය ගමට පැමිණීමත් සමඟ අපේ දේශපාලන සංස්කෘතිය දූෂිත විය.
පළාත් පාලන ආයතන සඳහා මගේ යෝජනාව:
- ප්රාදේශීය, නගර සහ මහා නගර සභා වලින් දේශපාලන පක්ෂ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතුය.
- ස්වාධීන අපේක්ෂකයින්ට පමණක් තරඟ කළ හැකි කේවල මැතිවරණ ක්රමයක් හඳුන්වා දිය යුතුය.
- ගම්වල වෙසෙන විශ්රාමික ගුරුවරුන්, වෛද්යවරුන්, ඉංජිනේරුවන්, ගණකාධිකාරීවරුන් වැනි උගතුන්ට පක්ෂ දේශපාලනයෙන් තොරව තම ගමට සේවය කිරීමට මෙහිදී අවස්ථාව ලැබේ.
5. පරිපාලනය සහ සංඛ්යාලේඛන
දැනට ග්රාම සේවා වසමක නිලධාරීන් පස් දෙනෙකු පමණ සිටියද, ඔවුන්ගෙන් නිසි සේවයක් ඉටු නොවන අතර බොහෝ විට ඉදිරිපත් කරන්නේ වැරදි දත්තයන්ය. ස්වාධීන ගම්සභා මඟින් නිවැරදි සංඛ්යාලේඛන ලබාගත හැකි අතර, ගොඩනැගිලි සැලසුම් අනුමත කිරීම වැනි තාක්ෂණික වැඩකටයුතු දේශපාලනඥයින්ගෙන් ඉවත් කර ගොඩනැගිලි දෙපාර්තමේන්තුව වැනි විශේෂඥ ආයතන වෙත පැවරිය යුතුය.
නිගමනය
ශ්රී ලංකාවේ යහපාලනය, දේශපාලන සංස්කෘතිය සහ මහජන විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීමට නම් මැතිවරණ ක්රමය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම අනිවාර්ය වේ. මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර තොරතුරු ඉදිරියේදී බලාපොරොත්තු වන්න.
නවරත්න කොඩිතුවක්කු
ගණකාධිකාරී
Leave a comment