​කෘතවේදීත්වයෙන් සහ ආශිර්වාදයෙන් පිරි දිනක්

​15 November 2026

​I woke up suddenly and lay in bed for a while with my eyes open. Although the windows were closed, I could tell it was still very early. I decided to stay still until the chirping of the birds signaled the start of dawn. I asked myself, “Why waste this valuable time?” Silently, I observed “Pansil” and spent a little time in meditation. In my heart, I remembered my late father and my ninety-seven-year-old mother. I thought about how I could truly express my gratitude to them.

​2026 නොවැම්බර් 15 වනදා මම හදිසියේම අවදි වී දෑස් හැර මඳ වේලාවක් ඇඳේ වැතිර සිටියෙමි. ජනෙල් වසා තිබුණද, එය තවමත් ඉතා අලුයම බව මට වැටහුණි. පක්ෂීන්ගේ ගීත නාදයෙන් අරුණෝදය උදාවන බව දැනෙන තුරු නිහඬව සිටීමට මම තීරණය කළෙමි. “මම ඇයි මේ වටිනා කාලය අපතේ හරින්නේ?” මම මගෙන්ම ප්‍රශ්න කළෙමි. මම නිහඬව පන්සිල් සමාදන් වී මඳ වේලාවක් භාවනාවේ යෙදුණෙමි. මගේ හදවතින් මම මියගිය මගේ පියාණන්වත්, අනූ හත් වැනි වියේ පසුවන මගේ ආදරණීය මෑණියන්වත් සිහිපත් කළෙමි. ඔවුන්ට මගේ කෘතවේදීත්වය සැබවින්ම ප්‍රකාශ කරන්නේ කෙසේදැයි මම කල්පනා කළෙමි.

​It is a difficult task, but I realized that if I spend the rest of my life living calmly and helping society, it would serve as a tribute to my beloved parents. Since there was still time before the day began, I stayed quiet so as not to disturb the sound sleep of Mevan and my wife, Malanee. Finally, I got up and slowly walked out of the bedroom. By the time I completed my morning routine, the dawn was bright and sunny. Malanee woke up and entered the kitchen, saying, “Kodi, I had a wonderful dream last night!”

​එය දුෂ්කර කාර්යයකි, නමුත් මගේ ඉතිරි ජීවිතය සන්සුන්ව ගත කරමින් සමාජයට සේවය කළ හැකි නම්, එය මගේ ආදරණීය දෙමාපියන්ට කරන උපහාරයක් වනු ඇතැයි මට වැටහුණි. දවස ආරම්භ වීමට තවමත් වේලාව තිබූ බැවින්, මෙවන් සහ මාලනීගේ තද නින්දට බාධා නොවන පරිදි මම නිහඬව සිටියෙමි. අවසානයේ මම නැගිට සෙමින් නිදන කාමරයෙන් පිටතට පැමිණියෙමි. මගේ උදෑසන වැඩකටයුතු අවසන් කරන විට අරුණෝදය දීප්තිමත් විය. මාලනී අවදි වී කුස්සියට පැමිණ, “කෝඩී, මම ඊයේ රෑ අපූරු හීනයක් දැක්කා!” යැයි පැවසුවාය.

​She said, “The two of us flew to the UK to celebrate Lokka’s birthday. Aselee cut the cake, and Lokka told us it was a lovely cake made by Nimna. While we were enjoying ourselves, I heard the whistle of a pressure cooker. Suddenly, I opened my eyes.” Laughing, I told her, “That wasn’t a UK pressure cooker—I was boiling ‘kawpee’ in our pressure cooker here at home!” We both laughed as she started her workday.

​ඇය මෙසේ කීවාය: “අපි දෙන්නා ලොක්කාගේ උපන්දිනය සමරන්න බ්‍රිතාන්‍යයට ගිහින් හිටියා. අසේලි කේක් එක කැපුවා. නිම්නා හදපු හරිම රස කේක් එකක් කියලා ලොක්කා අපිට කිව්වා. අපි හැමෝම සතුටින් ඉන්න අතරේ මට ප්‍රෙෂර් කුකර් එකක විස්ල් එක ඇහුණා. එකපාරටම මගේ ඇස් ඇරුණා.” මම සිනාසෙමින් ඇයට මෙසේ කීවෙමි: “ඒක එංගලන්තේ ප්‍රෙෂර් කුකර් එකක් නෙවෙයි—මම මෙහේ අපේ ගෙදර ප්‍රෙෂර් කුකර් එකේ කව්පි තම්බන හඬයි ඔයාට ඇහුණේ!” ඇය සිය වැඩ ආරම්භ කරන විට අපි දෙදෙනාම සිනාසුණෙමු.

​Later, we prepared lunch for our relatives in Waraplana who have helped us so much. By noon, we had fried rice, chicken devilled, and dhal curry ready. The Warapalana family welcomed us warmly. We sat and talked about the past, present, and future. On the way back, we reminisced about the time my wife worked as a doctor at the nearby hospital and the kindness they showed us then.

​පසුව, වසර ගණනාවක් පුරා අපට උපකාර කළ වරපලානෙ අපේ නෑදෑයන් වෙනුවෙන් දිවා ආහාරය පිළියෙළ කළෙමු. මද්දහන වන විට ෆ්‍රයිඩ් රයිස්, චිකන් ඩෙවිල් සහ පරිප්පු ව්‍යංජනය සූදානම් විය. වරපලාන පවුලේ අය අපව ඉතා උණුසුම් ලෙස පිළිගත්තාහ. අපි වාඩි වී අපේ පවුල්වල අතීතය, වර්තමානය සහ අනාගතය ගැන කතා කළෙමු. ආපසු එන අතරමගදී, මගේ බිරිඳ අසල රෝහලේ වෛද්‍යවරියක ලෙස සේවය කළ කාලය සහ එකල ඔවුන් අපට දැක්වූ කරුණාව අපි ආදරයෙන් සිහිපත් කළෙමු.

​After returning, Malanee realized she left her mobile phone at their house. I called Chamila, and they arrived within ten minutes to return it. After a nap, I had a long chat with my favorite people and called my brother to check on my mother’s health. The day ended with cheese koththu brought by Mevan and a lovely family chat. I hope to have a sound sleep tonight to end this fulfilling day.

​නැවත පැමිණීමෙන් පසු, මාලනීගේ ජංගම දුරකථනය ඔවුන්ගේ නිවසේ අමතක වී ඇති බව දැනගන්නට ලැබුණි. මම චමිලට කතා කළ අතර විනාඩි දහයක් ඇතුළත ඔවුන් එය ආපසු රැගෙන ආහ. මඳ නින්දකට පසු මම මගේ ප්‍රියතම පිරිස සමඟ කතාබස් කළ අතර මවගේ සුවදුක් විමසීමට මල්ලීට කතා කළෙමි. මෙවන් රැගෙන ආ චීස් කොත්තු කමින් කළ සුන්දර පවුල් කතාබහකින් දවස අවසන් විය. මෙම තෘප්තිමත් දිනය අවසන් කිරීමට අද රාත්‍රියේ මට සුවදායක නින්දක් ලැබෙනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි.

මාර්ග අතුරුදන් වූ රාත්‍රිය

​සත්‍ය කතාවක්

​අපේ ලොකු පුතා, ලොක්කා, සැමවිටම සුවිශේෂී චරිතයකි. කුඩා කල සිටම ඔහු ඉගෙනීමට මෙන්ම බාහිර කටයුතුවලටද එකසේ දක්ෂ විය. ඔහුගේ මවට අවශ්‍ය වූයේ ඔහු ඇය මෙන් වෛද්‍යවරයකු වනු දැකීමට වුවත්, දෛවය සතු වූයේ වෙනස්ම සැලසුමකි. අද ඔහු සුදුසුකම් ලත් දන්ත වෛද්‍යවරයෙකි; නමුත් සායනික කටයුතුවලට ඔහු උනන්දු නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු සිය ජීවිතයට අලුත් මාවත් එක් කර ගත්තේය. කීර්තිමත් “චෙව්නිං” (Chevening) ශිෂ්‍යත්වය දිනාගත් ඔහු, ලන්ඩන් ආර්ථික විද්‍යා පාසලේ (LSE) පශ්චාත් උපාධියක් සඳහා බ්‍රිතාන්‍යය බලා පිටත්ව ගියේය. ඔහුගේ බිරිඳ නිම්නාද දන්ත වෛද්‍ය කථිකාචාර්යවරියක ලෙස බ්‍රිස්ටල් විශ්වවිද්‍යාලයේ පුහුණුවකට වරම් ලැබුවාය. ඔවුන්ගේ ගමන නොපෙනෙන බලවේගයකින් මෙහෙයවන්නාක් මෙන් මට දැනුණි.

​නොවැම්බර් මස අවසන් වීමට පෙර පිළිමතලාවේ ඔවුන් පදිංචිව සිටි කුලී නිවස භාර දිය යුතුව තිබුණි. නැතහොත් අත්තිකාරම් මුදලින් මසක කුලිය කැපෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය පේරාදෙණියේ නව නිල නිවසට ප්‍රවාහනය කිරීමට සිටි එකම නිරෝගී පුද්ගලයා මමයි. ලොක්කා මට කිසිවිටෙක අණ කරන්නේ නැත; ඔහු සැමවිටම ඉල්ලීමක් කරන්නේ ඉතා ආචාරශීලීවය. මගේ දෑතින්ම එය ඉටු කරදී ඔහුගේ මුදල් ඉතිරි කර දීමට මා තීරණය කළේ ඒ ගුණය නිසාමය.

​එහෙත් මගේ හිතේ එක් පුංචි දුකක් තිබුණි. අපේ පුංචි මිනිබිරිය, අසේලි, නිවසේ බිත්තියක ලස්සන පැස්ටල් සිතුවමක් ඇඳ තිබුණාය. මගේ දරුවන් කුඩා කල ඇඳි මෙවැනි සිතුවම් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මම මොණරාගල සහ රදාවන නිල නිවාසවල සුරැකිව තබා ගත්තෙමි. නමුත් ලොව කිසිවක් සදාකාලික නැත. ඇගේ ඒ සුන්දර සිතුවම මකා දැමීමට සිදුවන බව දැන දැනම මම සුදු හුණු බාල්දියක් මිලදී ගත්තෙමි. වැඩ කටයුතු සඳහා නියම කරගත් දිනය නොවැම්බර් 27 වැනිදා විය.

​නමුත් කාලගුණය අපට එරෙහි විය. නොකඩවා ඇද හැලෙන වර්ෂාව, සුළි සුළං අනතුරු ඇඟවීම් මැද ගමන කල් දමන ලෙස බොහෝ දෙනා උපදෙස් දුන්හ. නමුත් කාලය මට සතුරෙකු විය—බදු ප්‍රශ්න, වන්දනා ගමන් සහ විවිධ කල් ඉකුත්වීම් මා වට කරගෙන තිබුණි. ගමනට පෙර දින රාත්‍රියේ මට නින්ද ගියේ නැත. බොහෝ කල්පනා කිරීමෙන් පසු මම යාමට තීරණය කළෙමි.

​අලුයම කුඩයක් සහ ජංගම දුරකථනයක් පමණක් රැගෙන මම සහ රාසු නිවසින් පිටත් වූවෙමු. පිළිමතලාවට යන තෙක්ම මහා වැස්ස අප පසුපස ලුහුබැඳ ආවේය. වැස්ස නොතකා අපි පොත්පත්, සෙල්ලම් බඩු, ඇඳුම් සහ ගෘහ භාණ්ඩ සියල්ල අසුරා අවසන් කළෙමු. අපට දැඩි බඩගින්නක් දැනුණද නගරයම අඩපණව තිබුණි. විදුලිය නැත, කඩසාප්පු වසා දමා ඇත. ගංගා පිටාර ගොස් මාර්ග අවහිර වී නායයෑම්ද සිදුවෙමින් පැවතුණි.

​කෑම සොයා පේරාදෙණිය දෙසට පයින්ම ගිය මට කුඩා කඩයකින් බත් පාර්සල් දෙකක් සහ වතුර බෝතලයක් සොයාගත හැකි විය. මාර්ග අවහිර වී, දුරකථන සංඥා පවා බිඳ වැටී තිබියදී මම නිහඬව “ඉතිපිසෝ ගාථාව” මෙනෙහි කළෙමි. හදිසියේම ලොරි රථ රියදුරා මා අමතා මාව බේරා ගත්තේය. සමහර විටෙක උපකාරය පැමිණෙන්නේ ඇදහිල්ල පරීක්ෂාවට ලක්වන ඒ නිවැරදිම මොහොතේදීය.

​සවස වන විට කූඩැල්ලන්, තෙතබරිත ඇඳුම් සහ අන්ධකාරය මැද අපි බඩු ප්‍රවාහනය කර අවසන් කළෙමු. හැමතැනම මාර්ග අවහිර වී තිබුණි. අවසානයේ අපට මහනුවරින් පිටවීමට තිබූ එකම මග වූ කුරුණෑගල අධිවේගී මාර්ගය හරහා යන බසයකට ගොඩ වීමට හැකි විය. එදින රාත්‍රියේ ගලගෙදර ප්‍රදේශයේදී මහා ගසක් කඩා වැටීමෙන් මාර්ගය වැසී ගියේය. කිසිදු තොරතුරක් නැතිව, ගමනක් නැතිව, වැස්ස සහ සුළඟ දෛවය සමඟ තර්ක කරන හඬට සවන් දෙමින් අපි මුළු රාත්‍රියම බසය තුළ ගත කළෙමු.

​එදින රාත්‍රියේ මුත්‍රා කිරීම සඳහා බසයෙන් බැස යන අතරතුර රාසුගේ ජංගම දුරකථනය ජලයට වැටී අතුරුදන් විය. ඔහු තිගැස්සී හඬන්නට විය. ඔහු එයට කොතරම් ඇලුම් කළේදැයි මා දැන සිටියත්, දුක් නොවන ලෙස මම ඔහුට පැවසුවෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම ජීවිතය එදින රාත්‍රියේ අපට මීට වඩා විශාල පාඩම් කියා දෙන්නට සූදානම්ව සිටියේය.

​පසුදා උදෑසන උදාවූයේ කුරුලු නාදයකින් තොරවය—ඇසුණේ කපුටන්ගේ හඬ පමණි. මුළු මාර්ගයම මඩ, ගල් සහ කැඩී වැටුණු ගස්වලින් වැසී තිබුණි. නිවාස ඉරිතලා ගොස් තිබුණි. කාලය නතර වී ඇති සෙයක් දැනුණි. පාරේ පයින් ගිය විදේශිකයන් සිය බිය, අත්දැකීම් මෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ කරුණාව ගැන අප සමඟ කතා කළහ. ට්‍රැක්ටරයක් මගින් ඔවුන්ට ප්‍රවාහනය සලසා දීමට මම උදව් කළෙමි. පසුව රුපියල් 3000ක් ගෙවා ත්‍රිරෝද රථයකින් අපි මහනුවර දෙසට ආවෙමු.

​තෙතබරිතව සහ විඩාවට පත්ව සිටි අපට ඇඳුම් සොයා ගැනීමට මුස්ලිම් ජාතික වෙළඳ මහතෙකු තම කඩය විවෘත කර දුන්නේය. ඔහු මුදල් ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ, “අල්ලාහ් දෙවියන් මට පිනක් කර ගැනීමට දුන් අවස්ථාවක්” බව පවසමිනි. එහෙත් මම නිහඬවම ඔහුගේ පොත් අතර මුදල් සඟවා තබා ආවෙමි. ඔහුගේ ඒ කාරුණිකත්වය මගේ හදවතේ සදා නොමැකෙනු ඇත.

​අස්ගිරි විහාරයේදී හිමිවරුන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය අපව උණුසුම් කොත්තමල්ලි කෝප්පයකින් පිළිගත්තේය. විපතට පත් බොහෝ දෙනෙක් එහි සිටියද, අප වෙනුවෙන් නිස්කලංක කාමරයක් වෙන් කිරීමට ඔවුහු කටයුතු කළහ. විදුලිය නොමැති වුවත් තේ, ආහාර, ජලය සහ අනෙකුත් අවශ්‍යතා නොඅඩුව ලැබුණි. මා රැගෙන ආ ඉටිපන්දම් දැල්වූ විට, ඒ කුඩා ආලෝකය ශාලාවේ අඳුර පමණක් නොව බොහෝ දෙනෙකුගේ හදවත්වල තිබූ බියද දුරු කළේය. පසුව දළදා මාලිගාවෙන් ලැබුණු රාත්‍රී ආහාර පාර්සල් සැමටම ප්‍රමාණවත් විය.

​එහි සිටියදී මාතලේ තරුණ හිමි නමකගෙන් ලැබුණු පවර් බෑන්ක් එකක් නිසා මගේ දුරකථනය පණ ගැන්වුණි. නිවසේ සිටි මගේ “ආපදා කළමනාකරණ කමිටුව” (බිරිඳ සහ මෙවන්) ඉතා සැලසුම් සහගතව අප ගැන සොයා බලමින් අවශ්‍ය සම්බන්ධීකරණයන් සිදු කරමින් අපට ධෛර්යය දුන්හ. මට උදව් කළ තරුණ හිමියන්ගේ පියා මගේ පැරණි පාසල් මිතුරෙකු බව දැනගැනීම තවත් ආශ්චර්යයකි. ඒ සමඟම, මෙල්බර්න්හි සිටින මගේ පුතාද ඒ මොහොතේ මගේ ගිණුමට මුදල් එවමින් මට ශක්තියක් විය. යසසිගේ දෙමාපියන් අපට අස්ගිරියේ නවාතැන් පහසුකම් සලසා දීමට මහත් වෙහෙසක් ගෙන තිබුණේ මා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් වීමටත් පෙරය.

​දින දෙකකට පසු විදුලිය ලැබුණි. එතෙක් විහාරස්ථානය අපට රැකවරණය සහ උණුසුම් වචන ලබා දුන්නේය. මිනිසුන්ගේ මුහුණු ආලෝකවත් විය. අප එතැනින් පිටත්ව එන විට එහි සිටි පිරිස් මට “ආලෝක සර්” යැයි සුහදව අමතනු ලැබුවේ මා දැල්වූ ඉටිපන්දම් සිහි කරමිනි.

​දහවල් වන විට අපි ආරක්ෂිතව නිවසට පැමිණියෙමු.

​ජීවිතය ගලා යන්නේ වැස්ස සහ සෙවණ, අහිමි වීම් සහ කරුණාව අතරය. අපි සිතුවම් මකා දමමු, දුරකථන නැති කර ගනිමු, බස් රථවල නිදා ගනිමු—නමුත් ඒ හරහා නොමියෙන මතකයන්, ඇදහිල්ල සහ අමතක නොවන මිනිස් උණුසුම ලබා ගනිමු.

​අපි ජීවත් වෙමු, වෙහෙසෙමු, සිහින දකිමු,

සැම අයෙකුටම ඇත තමන්ගේම වූ පුංචි අරමුණු…

සමහර විටෙක අපි සිනාසෙමු, තවත් විටෙක හඬන්නෙමු,

ගෙවී යන්නේ ඒ අයුරින්මයි අපේ ජීවිතයේ දවස්…

​අපේ ලොකු පුතා, “ලොක්කා”, කුඩා කල සිටම සුවිශේෂී චරිතයකි. ඉගෙනීමට මෙන්ම බාහිර වැඩවලටද ඔහු එකසේ දක්ෂ විය. ඔහුගේ මවට අවශ්‍ය වූයේ ඔහු ඇය මෙන් වෛද්‍යවරයකු වනු දැකීමට වුවත්, දෛවය සතු වූයේ වෙනස්ම සැලසුමකි. අද ඔහු දන්ත වෛද්‍යවරයෙකි; නමුත් සායනික කටයුතුවලට වඩා ඔහු ප්‍රිය කළේ අලුත් මාවත් සොයා යාමටය. කීර්තිමත් “චෙව්නිං” ශිෂ්‍යත්වය දිනාගත් ඔහු ලන්ඩන් ආර්ථික විද්‍යා පාසලට (LSE) පිටත්ව ගියේය. ඔහුගේ බිරිඳ නිම්නාද දන්ත වෛද්‍ය කථිකාචාර්යවරියක ලෙස බ්‍රිස්ටල් සරසවියේ පුහුණුවකට වරම් ලැබුවාය. ඔවුන්ගේ ගමන නොපෙනෙන බලවේගයකින් මෙහෙයවන්නාක් මෙන් මට දැනුණි.

​නොවැම්බර් මස අවසන් වීමට පෙර පිළිමතලාවේ ඔවුන් පදිංචිව සිටි කුලී නිවස භාර දිය යුතුව තිබුණි. නැතහොත් අත්තිකාරම් මුදලින් මසක කුලිය කැපෙනු ඇත. ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය පේරාදෙණියේ නව නිල නිවසට ප්‍රවාහනය කිරීමට සිටි එකම නිරෝගී පුද්ගලයා මමයි. ලොක්කා මට කිසිවිටෙක අණ කරන්නේ නැත; ඔහු සැමවිටම ඉල්ලීමක් කරන්නේ ඉතා ආචාරශීලීවය. මගේ දෑතින්ම එය ඉටු කරදී ඔහුගේ මුදල් ඉතිරි කර දීමට මා තීරණය කළේ ඒ ගුණය නිසාමය.

​එහෙත් මගේ හිතේ එක් පුංචි දුකක් තිබුණි. අපේ පුංචි මිනිබිරිය, අසේලි, නිවසේ බිත්තියක ලස්සන පැස්ටල් සිතුවමක් ඇඳ තිබුණාය. මගේ දරුවන් කුඩා කල ඇඳි මෙවැනි සිතුවම් දශක ගණනාවක් තිස්සේ මම මොණරාගල සහ රදාවන නිල නිවාසවල සුරැකිව තබා ගත්තෙමි. නමුත් ලොව කිසිවක් සදාකාලික නැත. ඇගේ ඒ සුන්දර සිතුවම මකා දැමීමට සුදු හුණු බාල්දියක් ද රැගෙන මම නොවැම්බර් 27 වනදා ගමනට සූදානම් වූවෙමි.

​කාලගුණය අපට එරෙහි විය. දැඩි වර්ෂාව, සුළි සුළං අනතුරු ඇඟවීම් මැද ගමන කල් දමන ලෙස බොහෝ දෙනා උපදෙස් දුන්හ. නමුත් කාලය මට සතුරෙකු විය. පසුදා අලුයම කුඩයක් සහ ජංගම දුරකථනයක් පමණක් රැගෙන මම සහ රාසු නිවසින් පිටත් වූවෙමු.

​පිළිමතලාවට යන විටත් නොකඩවා වැසි වැටෙමින් තිබුණි. පොත්පත්, සෙල්ලම් බඩු, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ ගෘහ භාණ්ඩ අපි අසුරා අවසන් කළෙමු. විදුලිය විසන්ධි වී තිබූ අතර නගරයම අඩපණව තිබුණි. ගංගා පිටාර ගොස් මාර්ග අවහිර වී ඇති බව අපට ආරංචි විය. පේරාදෙණිය දෙසට පයින්ම ගිය මට කුඩා කඩයකින් බත් පාර්සල් දෙකක් සොයාගත හැකි විය. අවසානයේ ලොරි රථ රියදුරා මා සොයා පැමිණියේ දෛවෝපගත ලෙසය. විශ්වාසය පරීක්ෂාවට ලක්වන මොහොතේම උපකාරය ද පැමිණෙයි.

​සවස වන විට සියලු වැඩ අවසන් කළද, මහනුවරින් පිටවීමට තිබූ සියලු මාර්ග වසා දමා තිබුණි. අප කුරුණෑගල හරහා කොළඹ බලා යන බසයකට ගොඩ වූයේ වෙනත් විකල්පයක් නොතිබූ බැවිනි. ගලගෙදර ප්‍රදේශයේදී මහා ගසක් කඩා වැටීමෙන් මාර්ගය අවහිර විය. එදින රාත්‍රිය අපට ගත කිරීමට සිදු වූයේ බසය තුළය. එළියේ මහා වැස්ස සහ සුළඟ දෛවය සමඟ තර්ක කරන්නාක් මෙන් මට දැනුණි.

​රාත්‍රියේදී රාසුගේ ජංගම දුරකථනය ජලයට වැටී අස්ථානගත විය. ඔහු දරුවෙකු මෙන් හැඬුවේය. ජීවිතය එදින රාත්‍රියේ අපට මීට වඩා විශාල පාඩම් කියා දෙන්නට සූදානම් වන බව මම දැන සිටියෙමි.

​පසුදා උදෑසන මග දෙපස දර්ශනය වූයේ බිහිසුණු දසුනකි. මඩ, ගල් සහ ගස්වලින් පාරවල් වැසී තිබුණි. නිවාස ඉරිතලා ගොස් තිබුණි. එහෙත් මිනිස්කම මියගොස් නොතිබුණි. පාරේ පයින් ගිය විදේශිකයන්ට උදව් කිරීමටත්, ට්‍රැක්ටර් මගින් ප්‍රවාහනය සලසා දීමටත් අපට හැකි විය. රුපියල් 3000ක් ගෙවා ත්‍රිරෝද රථයකින් අපි නැවත මහනුවරට ආවෙමු.

​තෙතබරිතව සිටි අපට ඇඳුම් මිලදී ගැනීමට මුස්ලිම් ජාතික වෙළඳ මහතෙකු තම කඩය විවෘත කර දුන්නේය. ඔහු මුදල් ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ, “මෙය අල්ලාහ් දෙවියන් පිනක් කර ගැනීමට දුන් අවස්ථාවක්” බව පවසමිනි. එහෙත් මම හොර රහසේම ඔහුගේ පොත් අතර මුදල් තබා ආවෙමි.

​අස්ගිරි විහාරයේදී අපට උණුසුම් කොත්තමල්ලි කෝප්පයකින් සංග්‍රහ ලැබුණි. විපතට පත් බොහෝ දෙනෙක් එහි සිටියද, අප වෙනුවෙන් සුඛෝපභෝගී කාමරයක් වෙන් කිරීමට හිමිවරු කටයුතු කළහ. විදුලිය නොමැති වූ ඒ අඳුරු ශාලාවේ මා රැගෙන ආ ඉටිපන්දම් දැල්වූ විට, බොහෝ දෙනෙකුගේ මුහුණේ බිය පහව ගියේය. මාලිගාවෙන් ලැබුණු රාත්‍රී ආහාරය සැමට ප්‍රමාණවත් විය.

​ඒ දුෂ්කර මොහොතේ මාතලේ තරුණ හිමි නමකගෙන් ලැබුණු පවර් බෑන්ක් එකක් නිසා මගේ දුරකථනය පණ ගැන්වුණි. නිවසේ සිටි මගේ “ආපදා කළමනාකරණ කමිටුව” (බිරිඳ සහ මෙවන්) නොකඩවා අප ගැන සොයා බලමින් අවශ්‍ය සම්බන්ධීකරණයන් සිදු කළහ. මට උදව් කළ තරුණ හිමියන්ගේ පියා මගේ පැරණි පාසල් මිතුරෙකු බව දැනගැනීම තවත් ආශ්චර්යයකි. මෙල්බර්න්හි සිටින මගේ පුතාද ඒ මොහොතේ මගේ ගිණුමට මුදල් එවා තිබුණි. යසසිගේ දෙමාපියන් අපට අස්ගිරියේ නවාතැන් පහසුකම් සලසා දීමට මහත් වෙහෙසක් ගෙන තිබුණි.

​දින දෙකකට පසු විදුලිය ලැබුණි. අප එතැනින් පිටත්ව එන විට එහි සිටි සිසුන් මට “ආලෝක සර්” යැයි සුහදව අමතනු ලැබුවේ මා දැල්වූ ඉටිපන්දම් සිහි කරමිනි.

​ජීවිතය ගලා යන්නේ වැස්ස සහ සෙවණ, අහිමි වීම් සහ කරුණාව අතරය. අපි සිතුවම් මකා දමමු, දුරකථන නැති කර ගනිමු, බස් රථවල නිදා ගනිමු—නමුත් ඒ හරහා නොමියෙන මතකයන්, ඇදහිල්ල සහ මිනිස් උණුසුම ලබා ගනිමු.

​අවසානයේ ඉතිරි වන්නේ මිනිස්කම පමණි.

මතක ආවර්ජනයක් ලෙස (පවුලේ සැමට)
​”පරපාවෙන් බදුල්ලට — අපේ සිරි මාමාගේ අමමරණීය මතකය වෙනුවෙන්.”
​නමුණුකුල කඳු පාමුල සුන්දර පරපාව ගම්මානයෙන් ඇරඹී, ජීවිතය ජයගත් අපේ සිරි මාමාගේ නිහතමානී ජීවන චාරිකාව පිළිබඳ සොඳුරු මතක සටහනකි මේ. ඔහුගේ සරලකම, කරුණාව සහ අපට ලබා දුන් ආදරය සැමදා අපේ හදවත් තුළ රැඳෙනු ඇත

පරපාවෙන් බදුල්ලට — අපේ සිරි මාමාගේ ජීවන චාරිකාව
​ඌව පළාතේ පස්සර නගරයට ආසන්නව, නමුණුකුල කන්ද පාමුල පිහිටි පරපාව යනු ඉතා සුන්දර කුඩා ගම්මානයකි. එය එම ප්‍රදේශයේ ඇති මනරම්ම ස්ථානවලින් එකකි. මගේ මවගේ සීයා වූ පරපාවේ කිරිඅප්පා, සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා ත්‍රිත්වයම චතුර ලෙස හැසිරවිය හැකි, උස, කඩවසම් පුද්ගලයෙකි. ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ට අයත් නමුණුකුල තේ වත්තේ ‘කන්කානම්’ (අධීක්ෂක) ලෙස සේවය කළේය. නිතරම කැකී ඇඳුමෙන්, ජෝන් වයිට් බූට් සපත්තු, තොප්පිය සහ සාක්කු ඔරලෝසුවෙන් සැරසී සිටි ඔහු, අභිමානයෙන් හා ගෞරවයෙන් පිරුණු රුවක් විය.
​ඔහුගේ බිරිඳ වූ පරපාවේ කිරිඅම්මා, මිටි, කරුණාවන්ත හදවතක් ඇති, සැමටම ඉතා සුහදශීලීව සැලකූ කාන්තාවකි. පරපාව විහාරස්ථානය ගොඩනැගීමට දායක වූ ඇය, ඇගේ පරිත්‍යාගශීලී බව නිසාම ප්‍රසිද්ධියට පත්ව සිටියාය. සෑම වසරකම සිංහල අලුත් අවුරුද්දට පෙර කිරිඅප්පා බෝට්ටුවෙන් මදුරාසිය බලා සංචාරය කරන අතර, ආපසු එනවිට නෑදෑයින්ට සහ ගම්වාසීන්ට තෑගි බෝග, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ රසකැවිලි රැගෙන ඒමට අමතක නොකළේය.
​ඔවුන්ට දරුවන් කිහිප දෙනෙකු සිටියහ. බාල පුතා වූ පරපාවේ ධම්මජෝති හිමියන්, ධර්මරාජ විද්‍යාලයේ සහ අස්ගිරිය පිරිවෙනේ ඉගෙනුම ලැබූ දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙකි. ඔහු පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වූ අතර පසුව නැවත ගිහි ජීවිතයට පැමිණිය ද, සැමගේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ කල්පනාකාරී පුද්ගලයෙකු විය. ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් දියණිය වූ සුදු මැණිකේ මගේ මිත්තණියයි. දෙවන දියණිය විවාහ වූයේ බද්දේගම වතු නිලධාරියෙකු වූ වීරසිංහ මහතා සමඟයි. ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා අපේ ආදරණීය සිරි මාමා විය.
​සිරි මාමා පරපාව සිට පස්සර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට දිනපතා සැතපුම් දොළහක් පමණ පයින් ගමන් කළ දක්ෂ මෙන්ම අධිෂ්ඨානශීලී ශිෂ්‍යයෙකි. ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු වාද විවාදවලට මෙන්ම පාපන්දු ක්‍රීඩාවටද දස්කම් දැක්වීය. වරක් ඔහු ඉංග්‍රීසි කථිකත්වය වෙනුවෙන් ‘Plantation Shield’ සම්මානය ද දිනා ගත්තේය. අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු බදුල්ලේ ධර්මදූත විද්‍යාලයට ගුරුවරයෙකු ලෙස සම්බන්ධ විය. එහිදී ඔහු සිය ඉගැන්වීමේ රටාව සහ පිරිසිදු සුදු ජාතික ඇඳුම නිසා කාගේත් ආදරයට පාත්‍ර විය.
​සන්සුන්, ගෞරවනීය සහ යහපත් ගතිගුණවලින් පිරිපුන් ඔහුට කවුරුත් ආදරය කළහ. පරපාව ගෙදර එන සෑම අවස්ථාවකම ජෑම් ටින්, ටොෆි සහ වැඩිහිටියන් සඳහා බ්‍රිස්ටල් දුම්වැටි වැනි කුඩා තෑගි රැගෙන ඒමට ඔහු පුරුදුව සිටියේය. ‘අයිනොනා ආච්චි’ විසින් විවාහ යෝජනා කිහිපයක් ගෙන ආවද, එකල ඒවා සාර්ථක වූයේ නැත.
​දිනක් දුම්රියෙන් ගමන් කරමින් සිටියදී ඔහු හදිසි අනතුරකට ලක්ව රෝහල්ගත කෙරිණි. එහිදී ඔහුට කල්‍යාණි නන්දා නම් කරුණාවන්ත හෙදිය මුණගැසුණි. ඔවුන්ගේ මිතුදම පසුව ආදරයකට පෙරළුණු අතර කෙටි කලකින් ඔවුන් විවාහ විය. පසුව දෙදෙනාටම පස්සරට ස්ථාන මාරුවීම් ලැබුණි – ඔහු දිගටම ගුරු වෘත්තියේ යෙදුණු අතර ඇය රෝහලේ සේවය කළාය. කොටමුදුන ප්‍රදේශයේ පිහිටි ඔවුන්ගේ අලුත් නිවස සිනහවෙන් හා මිත්‍රත්වයෙන් පිරී පැවතුණි. සෑම ඉරිදාවකම අමුත්තන්ගෙන්, රසවත් කතාවලින් සහ රසවත් ආහාර වේලවල්වලින් ඒ නිවස ජීවමාන විය.
​වසර කිහිපයකට පසු, ඔවුන්ට මැණිකේ නමින් ලස්සන දියණියක ලැබුණි. පවුලේ කුඩා කුමරිය වූ ඇය ආදරය හා උණුසුම මැද හැදී වැඩී පසුව ගුරුවරියක බවට පත් වූවාය. ඇය සැවොම අතර ප්‍රසිද්ධ වූයේ “ජපන් ටීචර්” යන ආදරණීය නාමයෙනි.
​කාලය ගෙවී යද්දී කල්‍යාණි නන්දා හදිසියේම මෙලොවින් සමුගත්තාය. එය මුළු පවුලටම දැඩි ශෝකයක් විය. එසේ වුවද, සිරි මාමා තම ජීවිතයේ අවසන් දිනය දක්වාම නෑදෑ හිතමිතුරන් සමඟ සුහදව කතාබහ කරමින් ඉතා ගෞරවනීය ලෙස ජීවත් විය. ඔහුගේ මෘදු හඬ, නැණවත් අදහස් සහ කරුණාවන්ත හදවත අපගේ මතකයේ සදාකල් රැඳී පවතිනු ඇත.
​නමුණුකුල කඳු සෙවණේ පරපාවෙන් ඇරඹි ඔහුගේ ඒ සුන්දර ජීවන චාරිකාව බදුල්ලේදී නිසලව නිම විය. ඔහුගේ ජීවිතය ඔහුව හඳුනන සැමට ආශිර්වාදයක් විය. සරලකම, කරුණාව සහ පවුල කෙරෙහි වූ අපිරිමිත ආදරය නිසා ඔහු සැමදා අපේ හදවත් තුළ ජීවත් වනු ඇත.

From Parapawa to Badulla — The Journey of Our Siri Mama

Parapawa is a beautiful small village at the foot of Namunukula Mountain near Passara in the Uva Province. It is one of the most scenic places in the area. My mother’s grandfather, Parapawe Kiriappa, was a tall, handsome man who could speak Sinhala, Tamil, and English fluently. He worked as the Kankanama (supervisor) at the British-owned Namunukula Tea Estate. Dressed always in a khaki suit, John White boots, hat, and pocket watch, he was a picture of pride and dignity.

His wife, Parapawe Kiri Amma, was a short, kind-hearted lady who treated everyone with warmth and generosity. She helped build the Parapawa Temple and was well-known for her kindness and generosity. Every year before the Sinhala New Year, Kiriappa would travel by boat to Madras, returning with gifts, clothes, and sweets for relatives and villagers alike.

They had several children. The youngest, Parapawe Damma Jothi Thero, was a brilliant student at Dharmaraja College and Asgiriya Pirivena. He became a monk, later returned to family life, and was a respected and thoughtful person. Their eldest daughter, Sudu Manika, was my grandmother. The second daughter married Mr. Weerasinghe, an estate officer from Baddegama. Their eldest son was our beloved Siri Mama.

Siri Mama was a bright and determined student who walked nearly twelve miles daily from Parapawa to Passara Central College. He studied in English, was active in debating, and played football for his school. He once won the Plantation Shield for English speech. After completing his education, he joined Dharmadutha College in Badulla as a teacher, where he became popular for his teaching style and neat white national dress.

He was loved by everyone — calm, respectable, and full of good manners. Whenever he came home to Parapawa, he brought small gifts — jam tins, toffees, and sometimes Bristol cigarettes for the elders. Marriage proposals were arranged by “Ayi Nana Achchi,” but none seemed to work out at the time.

One day, while travelling by train, he had a sudden accident and was treated at the hospital. There he met a kind and caring nurse, Kalyani Nanda. Their friendship slowly turned into love, and soon they were married. Both received transfers to Passara — he continued teaching, and she worked at the hospital. Their new home at Kotamuduna was full of laughter and friendship. Every Sunday, the house was alive with visitors, stories, and delicious meals.

A few years later, they were blessed with a beautiful baby girl named Manike — the little princess of the family. She grew up surrounded by love and warmth, later becoming a teacher herself, known affectionately as “Japan Teacher.”

Sadly, one day Kalyani Nanda passed away suddenly, leaving deep sorrow in the family. Yet Siri Mama continued to live gracefully, speaking daily with friends and relatives until his final day. His gentle voice, wise thoughts, and kind heart remain in our memories.

His journey began in Parapawa, beneath the shadow of Namunukula, and ended peacefully in Badulla. His life was a blessing to all who knew him — a man remembered for his simplicity, kindness, and lasting love for family.

ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම: ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියෙකුගේ දැක්ම

​ශ්‍රී ලංකාවට නව මැතිවරණ ක්‍රමයක් හඳුන්වා දීම සඳහා දැන් මාවත විවෘත වී ඇත. ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියෙකු මෙන්ම වෘත්තිකයෙකු ලෙස මා සතු දැනුම හා අත්දැකීම් පදනම් කර ගනිමින්, සමාජයීය කතිකාවතක් සඳහා මගේ අදහස් මෙලෙස ඉදිරිපත් කරමි.

​නිදහසින් පසු මෙරට බලයට පත් වූ දකුණේ මෙන්ම වමේ දේශපාලන පක්ෂ විවිධ වූ හොඳ සහ නරක දේ සිදු කර ඇත. එහෙත්, අනෙකුත් ආසියාතික රටවල් සමඟ සැසඳීමේදී ශ්‍රී ලංකාව තවමත් සිටින්නේ පසුපසිනි. සමාජයීය, දේශපාලනික, සංස්කෘතික මෙන්ම ආර්ථික සාධක රැසක් මෙම පසුබෑමට බලපා ඇත.

​1971 න් පසු ශ්‍රී ලාංකේය ශබ්ද කෝෂයට “ත්‍රස්තවාදය” යන වචනය එක් විය. 1971 සහ 1989 ජවිපෙ කැරලි මෙන්ම දීර්ඝ කාලීන දෙමළ ඊළාම් යුද්ධය ද අපගේ ආර්ථිකයට සහ දේශපාලන සංස්කෘතියට දැඩි ලෙස හානි කළේය. මීට අමතරව, බොහෝ ඡන්දදායකයින් මැතිවරණ වලදී බුද්ධිමත් තීරණ වෙනුවට හැඟීම්බර තීරණ ගැනීම හේතුවෙන් නිදහසින් පසු අසාර්ථක පාලකයින් බිහි විය.

​මෙම ගැටලු මඟහරවා ගැනීම සඳහා මැතිවරණ ක්‍රමය වෙනස් කිරීම සහ ව්‍යවස්ථා සංශෝධන කිහිපයක් හඳුන්වා දීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

​1. විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය

​විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවට සුදුසු ක්‍රමයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, එමඟින් අධිකරණයට සහ ඉහළ රාජ්‍ය නිලධාරීන් පත් කිරීමට සිදුවන බලපෑම් රටට විශාල හානියක් කර ඇත. එබැවින් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය හැකි ඉක්මනින් අහෝසි කළ යුතුය. ඒ වෙනුවට, නාමික ජනාධිපතිවරයෙකු සහ පාර්ලිමේන්තුවට වගකියන විධායක අගමැතිවරයෙකු සහ කැබිනට් මණ්ඩලයක් සහිත ක්‍රමයක් හඳුන්වා දිය යුතුය.

​2. පාර්ලිමේන්තු සහ පළාත් සභා මැතිවරණ

​දැනට පවතින සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය පැරණි කේවල ක්‍රමයට වඩා යහපත් වුවද, පක්ෂ නායකයින් සහ ඉහළ නිලධාරීන් තමන්ගේ වාසිය සඳහා අපේක්ෂකයින් තෝරා ගැනීම පාලනය කරයි.

​මගේ යෝජිත නව ඡන්ද ක්‍රමය:

1. ​ඡන්දදායකයා පළමුව තමා කැමති දේශපාලන පක්ෂය තෝරා ගනී.
2. ​පසුව එම පක්ෂය තුළම අපේක්ෂකයින් දෙදෙනෙකු දක්වා මනාපය පළ කළ හැකිය.
3. ​මීට අමතරව, තමා තෝරාගත් පක්ෂයෙන් බැහැරව, දිස්ත්‍රික් ලැයිස්තුවේ ඕනෑම පක්ෂයක සිටින එක් අපේක්ෂකයෙකු සඳහා “පුද්ගලික මනාපයක්” (Personal Vote) පළ කිරීමට ඡන්දදායකයාට අවස්ථාව දිය යුතුය.

​ඡන්ද ගණන් කිරීමේදී පක්ෂ මනාප සහ මෙම පුද්ගලික මනාප යන දෙකම සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ. මෙමඟින් පක්ෂ සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය දක්ෂ සහ ජනප්‍රිය පුද්ගලයින් තෝරා ගැනීමට හැකි වේ. මෙය මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩත්වය ද අවම කරනු ඇත.

​3. පාර්ලිමේන්තුවට සහ පළාත් සභාවට එකම මැතිවරණයක්

​නිතර නිතර මැතිවරණ පැවැත්වීමට තරම් ආර්ථික ශක්තියක් අප රටට නැත. එසේම එකම පවුල්වල සාමාජිකයින් මෙම ආයතන දෙකෙහිම බලය අල්ලාගෙන සිටීම ද දැකිය හැකිය.

​යෝජනාව: පාර්ලිමේන්තුව සහ පළාත් සභාව යන දෙකටම සාමාජිකයින් තේරීම සඳහා එක් මැතිවරණයක් පැවැත්වීම.

උදාහරණය (මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කය):

මොණරාගලින් පාර්ලිමේන්තුවට 5 ක් සහ පළාත් සභාවට 10 ක් තෝරාගත යුතු යැයි සිතමු. වැඩිම මනාප ලබන පළමු පස් දෙනා පාර්ලිමේන්තුවටත්, ඉතිරි ලැයිස්තුවෙන් ඊළඟ 10 දෙනා පළාත් සභාවටත් සමානුපාතිකව තෝරාගත හැකිය. මෙමඟින් වියදම අඩු වන අතර දේශපාලන පවුල් පාලනය ද සීමා වේ.

​4. පළාත් පාලන ආයතන (ප්‍රාදේශීය සභා සහ නගර සභා)

​අතීතයේ ගම්සභා ක්‍රමය දේශපාලන පක්ෂවලින් තොරව ගෞරවාන්විතව ක්‍රියාත්මක විය. නමුත් 1970 න් පසු දේශපාලන අධිකාරිය ගමට පැමිණීමත් සමඟ අපේ දේශපාලන සංස්කෘතිය දූෂිත විය.

​පළාත් පාලන ආයතන සඳහා මගේ යෝජනාව:

• ​ප්‍රාදේශීය, නගර සහ මහා නගර සභා වලින් දේශපාලන පක්ෂ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතුය.
• ​ස්වාධීන අපේක්ෂකයින්ට පමණක් තරඟ කළ හැකි කේවල මැතිවරණ ක්‍රමයක් හඳුන්වා දිය යුතුය.
• ​ගම්වල වෙසෙන විශ්‍රාමික ගුරුවරුන්, වෛද්‍යවරුන්, ඉංජිනේරුවන්, ගණකාධිකාරීවරුන් වැනි උගතුන්ට පක්ෂ දේශපාලනයෙන් තොරව තම ගමට සේවය කිරීමට මෙහිදී අවස්ථාව ලැබේ.

​5. පරිපාලනය සහ සංඛ්‍යාලේඛන

​දැනට ග්‍රාම සේවා වසමක නිලධාරීන් පස් දෙනෙකු පමණ සිටියද, ඔවුන්ගෙන් නිසි සේවයක් ඉටු නොවන අතර බොහෝ විට ඉදිරිපත් කරන්නේ වැරදි දත්තයන්ය. ස්වාධීන ගම්සභා මඟින් නිවැරදි සංඛ්‍යාලේඛන ලබාගත හැකි අතර, ගොඩනැගිලි සැලසුම් අනුමත කිරීම වැනි තාක්ෂණික වැඩකටයුතු දේශපාලනඥයින්ගෙන් ඉවත් කර ගොඩනැගිලි දෙපාර්තමේන්තුව වැනි විශේෂඥ ආයතන වෙත පැවරිය යුතුය.

​නිගමනය

​ශ්‍රී ලංකාවේ යහපාලනය, දේශපාලන සංස්කෘතිය සහ මහජන විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීමට නම් මැතිවරණ ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම අනිවාර්ය වේ. මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුර තොරතුරු ඉදිරියේදී බලාපොරොත්තු වන්න.

​නවරත්න කොඩිතුවක්කු

ගණකාධිකාරී

Reforming Sri Lanka’s Election System: A Senior Citizen’s Perspective The road is now clear to introduce a new election method in Sri Lanka. As a senior citizen, I wish to express my ideas for discussion within our society. These views are based on my personal knowledge and long experience as a citizen and a professional. Since independence, both right-wing and left-wing political parties have come to power. They have done both good and bad. However, when compared with other Asian countries, Sri Lanka still remains behind. There are many reasons for this setback, including social, political, cultural, and economic factors. After 1971, the word “terrorism” entered the Sri Lankan vocabulary. The JVP insurrections of 1971 and 1989, together with the long-lasting Tamil Eelam war, severely damaged our economy and political culture. In addition, many voters made emotional decisions rather than rational ones during national elections. As a result, unsuitable rulers repeatedly emerged since independence. To overcome these long-standing problems, it is essential to change the election system and introduce several constitutional amendments. 1. The Presidency Although the executive presidency was initially introduced as a suitable system for Sri Lanka, its interference in the judiciary and high-level public appointments has caused serious harm. Therefore, the executive presidency should be abolished as soon as possible. Instead, a nominal President, along with an Executive Prime Minister and Cabinet, should be introduced to strengthen parliamentary democracy and institutional independence. 2. Parliamentary and Provincial Council Elections At present, Sri Lanka practices the Proportional Representation (PR) system. Although this is better than the former electorate system, party leaders and senior party officials now control candidate selection and electoral districts for their own benefit. Present Voting Method Voters select a political party. They may either refrain from marking preferences or mark one, two, or three candidates within the selected party. Proposed New Voting Method First, the voter selects a preferred political party. Then, the voter may select up to two candidates from the same party. In addition, the voter may select one candidate from the district list, regardless of party affiliation (except the party already selected). This additional vote will be considered a personal vote, independent of party loyalty. During counting, the total vote will consist of: Party preferential votes, plus Personal votes received by candidates. Through this method, voters can support capable and popular individuals beyond party boundaries. This system would reduce election violence, as candidates would realize the importance of earning votes not only from their own party supporters but also from voters of other parties. 3. One Election for Parliament and Provincial Councils Sri Lanka cannot afford the cost of frequent elections. A review of current Members of Parliament and Provincial Council members shows that the same families often dominate both institutions. My proposal is to conduct one election to select members for both Parliament and Provincial Councils. Example: Monaragala District Parliamentary seats: 5 Provincial Council members: 10 The five candidates with the highest votes (according to party proportions) should be selected for Parliament. From the remaining list, the next ten candidates should be selected proportionately for the Provincial Council. This method allows both institutions to be formed through a single election, reducing costs and limiting family-based political dominance. 4. Local Government Institutions Villages are made up of families and represent the smallest unit of administration. In the past, the administrative chain flowed from the Village Headman to the Korale Mahaththaya, Government Agent, Permanent Secretary, Cabinet, Prime Minister, and Governor-General. Basic public services were once provided by Gamsabhas, Town Councils, and Municipal Councils. Gamsabhas functioned without political party involvement and served communities with dignity. However, after 1970, the introduction of political authorities, Sanwardana Sabhas, and later Provincial Councils severely damaged Sri Lanka’s political culture. Political influence over the public service further weakened governance, causing voters to make emotional decisions rather than informed ones. 5. Proposal for Local Councils Politics should be completely removed from Divisional, Town, and Municipal Councils. I propose: Introducing an electoral system without political parties Allowing only independent candidates to contest elections There are many educated and experienced individuals—retired teachers, doctors, engineers, accountants, bank officers, SLAS officers, and others—living in villages and urban areas. Many wish to contribute to society during their later years without engaging in party politics. This system would enable them to serve their communities effectively. 6. Administration and Statistics Accurate village-level statistics can be obtained through these councils. Currently, several government officers in each Grama Sevaka division draw salaries without meaningful work, often submitting inaccurate data. National-level decisions are then made using unreliable statistics. Village councils can provide accurate, ground-level data. In addition, responsibilities such as road construction and building plan approvals should be clearly assigned to specialized departments, such as a Department of Buildings, with technical support from institutions like NBRO and the Central Environmental Authority. Conclusion All these reforms can be achieved primarily by changing election methods. Electoral reform is the foundation for restoring good governance, political culture, and public trust. Further details will be shared in future articles. This is one of my proposals regarding electoral reform in Sri Lanka, which I hope to share through the World Press platform. — Navarathne Kodituwakku Accountant

The Night the Roads Disappeared

A True Short Story

Our elder son, Lokka, has always been a unique character. From childhood, he balanced studies with many extracurricular activities. Though his mother wished him to become a doctor like her, destiny had its own plan. Today he is a qualified dentist, but not interested in clinical work. Instead, he added new paths to his life. He won the prestigious Chevening Scholarship and left for the UK to study for an MSc at the London School of Economics. His wife, Nimna, a dental lecturer, was also lucky to receive foreign training at Bristol University. Their journey felt guided by unseen hands.

When they left Sri Lanka, their rented house at Pilimathalawa had to be handed back before the end of November. Otherwise, a month’s rent would be deducted from the advance. I was the only healthy person available to shift their belongings to the new official bungalow at Peradeniya. Lokka never orders me; he always requests politely. That quality alone made me determined to help him and save his money.

One quiet sadness weighed on my heart. Our little granddaughter, Aselee, had drawn a beautiful pastel painting on the wall. I had preserved similar childhood paintings of my own children for decades in Monaragala and Radawana quarters. Still, nothing is permanent. I bought a small bucket of white paint, knowing I would have to erase her lovely work. The date was fixed: 27th November.

The weather turned against us. Continuous rain, cyclone warnings, and advice from everyone to postpone the task. But time was my enemy—tax matters, pilgrimages, and deadlines surrounded me. On the night before, sleep avoided me. After much thought, I decided to go.

At dawn, carrying only an umbrella and a mobile phone, Rasu and I left home. Heavy rain followed us to Pilimathalawa. We packed everything—books, toys, clothes, furniture—while rain poured without mercy. Hunger struck us, but the town was lifeless. Power failure. Closed shops. Rising river water. Earth slips.

I walked toward Peradeniya searching for food and found a small boutique. With two rice packets and a bottle of water, I waited helplessly. Roads were blocked. Signals failed. I silently recited Isipitho Gatha. Suddenly, the lorry driver called and rescued me. Sometimes help arrives exactly at the moment when faith is tested.

By evening, despite leeches, soaked clothes, and darkness, we completed the shifting. Roads were blocked everywhere. Finally, we boarded a bus to Colombo via the Kurunegala highway—the only escape from Kandy. That night, the bus stopped near Galagedara. A fallen tree blocked the road. No movement. No information. We spent the night inside the bus, listening to wind and rain argue with fate.

During the night, Rasu lost his mobile phone while getting down to pass urine. It fell into floodwater. He cried bitterly. I told him not to worry, though I knew how attached he was to it. After all, life had bigger lessons planned for us that night.

Dawn arrived without birdsong—only crows. The road was buried under mud, rocks, and broken trees. Houses were cracked. Time felt frozen. Foreigners walked past us and shared their experience—fear, adventure, and the kindness of Sri Lankan people. I helped them find transport on a tractor. Later, a three-wheeler carried us toward Kandy, charging Rs. 3000. I accepted without hesitation.

At Kandy, soaked and exhausted, we searched for clothes. A Muslim textile shop owner welcomed us warmly. He refused payment, saying Allah had sent us to give him a chance to earn merit, not money. Quietly, I left cash hidden among his books. His kindness remains etched in my heart.

At Asgiriya Temple, monks and staff welcomed us warmly with cups of koththamalli tea. Despite the temple being crowded with flood victims, they arranged a quiet luxury room for us—an unexpected comfort after days of rain, hunger, and fear. There was no electricity, but tea, meals, water, mattresses, soap, and basic needs were generously provided. I lit the candles I had bought earlier, and that small light reduced not only the darkness of the hall, but also the fear in many hearts. Later, dinner parcels arrived from the Dalada Maligawa—enough for all.

During the stay, a power pack was brought to me by a young monk from Matale, saving my phone at a critical time. At home, my own Disaster Management Committee—carefully coordinated by Mevan and Amma—was working quietly behind the scenes, monitoring our situation, making phone calls, arranging support, and giving us courage at every step. To my great joy, his father turned out to be my old school friend—a friendship revived unexpectedly in the middle of disaster. Another miracle. At the same time, my son in Melbourne—my quiet ‘financial analyst’—silently filled my empty pocket through a transfer, just when I needed it most. Earlier, Yasasi’s parents had kindly arranged our stay at the Asgiriya Temple and coordinated everything for our safety and comfort, easing my burden without even informing me.

Two days later, electricity returned. Until then, the temple provided tea in the mornings, hot meals, and kind words, turning a place of refuge into a place of comfort. Faces brightened. Phones came alive. Before leaving, I spoke to the victims, sharing our lessons from the disaster. A university student thanked the Maha Sangha and jokingly named me “Aloka Sir”—the one who brought light with candles.

By noon, we returned home safely.

Life moves gently between rain and shelter, loss and kindness. We erase paintings, lose phones, sleep in buses—but gain stories, faith, and unforgettable human warmth.

We live and work and dream, Each has his little scheme. Sometimes we laugh, Sometimes we cry, And thus the days go by.

1st January 2026
Today, the first day of January 2026, I woke up at 5.00 a.m. Malanee had already prepared kiribath for breakfast.
By 6.00 a.m., my wife and I went to the temple for worship. After returning home, we exchanged New Year wishes with family members, friends, students, and well-wishers over the phone. We received many warm wishes.
After breakfast, I took a short nap. Nalaka, one of our close friends who always helps us, invited us to visit his house. Both of us went there to see his father, who is unwell.
Later, Mevan brought lunch from KFC. Meanwhile, we spoke with Lokka and Chacha over the phone.
In the evening, a special dinner was prepared for Dinithi’s parents